0:00
Γράφει η Χριστίνα Μαργέτη.
Πολλές φορές, όταν έχω λίγο ελεύθερο χρόνο, μου αρέσει να διαβάζω επιστημονικά άρθρα ψυχολογίας και να παρακολουθώ βίντεο με σχετικό περιεχόμενο από ειδικές/ειδικούς. Πολλά τέτοια άρθρα ή και βίντεο ασχολούνται με τη ναρκισσιστική διαταραχή προσωπικότητας, με απλά λόγια τον λεγόμενο ναρκισσισμό. Λέξη που χρησιμοποιείται ευρέως στην εποχή μας και ίσως κάποιες φορές άστοχα.
Με μεγάλη ευκολία χρησιμοποιείται ο όρος, αποδίδοντας όλες τις συμπεριφορές που μπορεί να μην μας αρέσουν προσωπικά, στον ναρκισσισμό. Καλό είναι λοιπόν γενικά, να μην συγχέουμε καταστάσεις και όρους. Είναι όμως πολύ χρήσιμο να δούμε κάποια SOS σημάδια αυτής της διαταραχής, ώστε να προστατευόμαστε και να προστατεύουμε τις καρδιές μας.
Αρχικά, τα άτομα αυτά δεν έχουν καμία ενσυναίσθηση. Δεν μπορούν να νιώσουν βαθιά συναισθήματα· μόνο κάποιες φορές μπορούν να τα υποκριθούν επιφανειακά. Άρα δεν μπορούν να σε νιώσουν. Δεν μπορούν να χαρούν με τη χαρά σου ούτε να λυπηθούν με τη λύπη σου. Δεν νιώθουν καμία συμπόνια και δεν μπορούν να μοιραστούν, μέσα τους έχουν κενό.
Φυσικά, δεν μπορούν να χαρούν ούτε με τις επιτυχίες σου. Και όχι μόνο αυτό: θα προσπαθήσουν να τις υποβιβάσουν, ακόμα και να τις υπονομεύσουν αλλά θα υποτιμούν και την ίδια σου την προσωπικότητα, επειδή νομίζουν ότι μόνο αυτές/αυτοί/αυτά έχουν το «δικαίωμα» να «λάμπουν» και βεβαίως μόνο αυτές/αυτοί να είναι οι “επιτυχημένες/επιτυχημένοι/επιτυχημένα” αφού θεωρούν ότι μόνο οι εαυτοί τους έχουν δικαιώματα, αρετές, ταλέντα και χαρίσματα.
Έχουν γενικά την ψευδαίσθηση ότι είναι το κέντρο του κόσμου και ότι οι ζωές των άλλων έχουν λιγότερη, κατώτερη αξία.
Επίσης, δεν κάνουν ποτέ αυτοκριτική. Δεν είναι σε θέση να αναγνωρίσουν τα όποια λάθη τους και να μην τα επαναλαμβάνουν.
Δεν μετανιώνουν ποτέ για τίποτα ειλικρινά και ανιδιοτελώς. Δεν έχουν κατανόηση, ενσυναίσθηση, ώστε να σκέφτονται από μόνες/μόνοι/μόνα ότι μία πράξη ή ένας λόγος τους, μπορεί να σε πληγώσει ή να σε ενοχλήσει. Αδιαφορούν για το όποιο αντίκτυπο επάνω σου και μέσα σου— δείγμα ανωριμότητας συν τοις άλλοις.
Δεν χρησιμοποιούν ποτέ τις λέξεις «συγγνώμη» και «ευχαριστώ». Δεν νιώθουν ευγνωμοσύνη για τίποτα, δεν εκτιμούν τίποτα και φυσικά ούτε εσένα ως άνθρωπο.
Ένα άλλο κραυγαλέο σημάδι είναι ο φθόνος και η χειριστικότητα. Προσπαθούν να χειριστούν την ίδια σου τη ζωή, την πορεία σου, τα χρήματά σου, τις παρέες σου, τον τρόπο ζωής σου. Προσπαθούν να σε επηρεάσουν και να σε αποκόψουν από φιλίες, γνωριμίες, συνεργασίες και σχέσεις που στέκονται εμπόδιο στον χειρισμό τους, ώστε να νιώθουν ότι έχουν τον πλήρη έλεγχο στη ζωή σου.
Και αυτό, επειδή αντί να ασχολούνται με τις δικές τους ζωές, προσπαθούν αρρωστημένα να ελέγξουν τις προσωπικές ζωές και την πορεία των ανθρώπων γύρω τους, Πολλές φορές ανακατεύονται σε θέματα που δεν είναι καθόλου δική τους δουλειά.
Σε κάποιες περιπτώσεις τα άτομα αυτά κάνουν συνεχή στόκινγκ, δηλαδή παρακολουθούν συστηματικά και μανιωδώς τα social media σου, δρώντας ύπουλα και αρρωστημένα, παρενοχλώντας φίλες/φίλους σου, τον κύκλο σου.
Δεν νομίζω προσωπικά ότι είναι ικανές/ικανοί/ικανά τις περισσότερες φορές για οποιαδήποτε πρωτότυπη δημιουργία, διότι θεωρώ ότι αυτό που κάνουν στην ουσία είναι να κλέβουν ιδέες και κόπους άλλων και να μιμούνται ως κακέκτυπα και φτηνές απομιμήσεις, άλλες προσωπικοτήτες.
Το να σε βλέπουν να προχωράς μπροστά, να πετυχαίνεις, να είσαι χαρούμενη/χαρούμενος/χαρούμενο και να μην τις/τους έχεις καμία ανάγκη είναι το χειρότερο πράγμα για τις ναρκισίστριες/ναρκισσιστές.
Αν μάλιστα πάρεις χαμπάρι και απομακρυνθείς από τέτοια άτομα ή τα αγνοήσεις, ή αν δεν ενδώσεις στον έλεγχο και στον χειρισμό που προσπαθούν να σου επιβάλλουν, τότε μπορεί να διοργανώσουν ολόκληρη εκστρατεία κακοήθειας, συκοφαντίας και διαστρέβλωσης γεγονότων εις βάρος σου, αντί να κάνουν το λογικό και το αυτονόητο — δηλαδή να συνεχίσουν τις ζωές τους ασχολούμενα με τις εαυτές και τους εαυτούς τους.
Πολλές φορές μάλιστα χρησιμοποιούν τη μέθοδο της λεγόμενης προβολής επάνω στις άλλες/ άλλους. Δηλαδή ό,τι κάνουν αυτές/αυτοί το προβάλλουν ως πράξεις των θυμάτων τους. Επίσης προβάλουν και τον χαρακτήρα τους ως δήθεν χαρακτήρα άλλων ανθρώπων που έχουν βάλει στο στόχαστρο.
Κάποιες φορές παριστάνουν τα θύματα ώστε να ριξουν τις ευθύνες αλλού, να κερδίσουν την εύνοια και την συμπάθεια, ενώ θήτες και θήτριες είναι οι ίδιες και οι ίδιοι.
Ναρκισίστρια / ναρκισσιστή λοιπόν, μπορεί να “τύχει” να γνωρίσεις στην εργασία σου, να είναι η προϊσταμένη/ ο προϊστάμενός σου, συμφοιτήτριες/συμφοιτητές σου, συγγενείς σου, γειτόνισσες/γείτονές σου, ή το άτομο που μπορεί να έχεις ερωτική συντροφική σχέση και κάποιες φορές μπορεί να κρύβονται πίσω από τη μάσκα της φιλίας.
Είναι σημαντικό λοιπόν να γνωρίζουμε αυτά τα σημάδια για να κατανοούμε έγκαιρα και να προστατευόμαστε.
Σε περίπτωση που μας “τύχει” ποτέ ένας τέτοιος άνθρωπος με συνεχή, ακραία,ενοχλητική και άρρωστη συμπεριφορά, ας ζητήσουμε βοήθεια από ειδικές/ειδικούς, ας λάβουμε ψυχολογική υποστήριξη αν νιώσουμε την ανάγκη και φυσικά, αν αντιμετωπίζουμε ακραίες παράνομες συμπεριφορές, να καταφεύγουμε πάντα στις αρμόδιες αστυνομικές, νομικές και δικαστικές υπηρεσίες. Και φυσικά, η καλύτερη άμυνα είναι η πρόληψη: η παρατήρηση των συγκεκριμένων σημαδιών έγκαιρα και η πλήρης απομάκρυνσή μας.